İstanbul gibi metropollerde hızla artan kira fiyatları, vatandaşların bütçesini zorlamaya devam ederken Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde yürütülen yeni sosyal konut hamlesi gündeme damga vurdu.
Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç’ın paylaştığı bilgilere göre, bu dev proje sadece bir barınma alanı değil, aynı zamanda kira piyasasını dengeleyecek stratejik bir hamle olarak görülüyor.
TOKİ İstanbul kiralık konut projesinden kimler faydalanabilecek?
Projenin en dikkat çeken yönlerinden biri, belirli sosyal gruplara tanınan önceliklerdir. Şenay Araç, projenin öncelikle hiç evi olmayan vatandaşları hedeflediğini belirtti. İstanbul sınırları içerisinde üzerine kayıtlı bir taşınmazı bulunmayanlar, bu fırsattan yararlanmak için ilk sırada yer alacak.
Bunun yanı sıra, projede emekliler, engelliler, şehit yakınları ve gaziler ile memurlar için özel kontenjanlar ayrılacağı ifade ediliyor. Özellikle merkezi lokasyonlarda görev yapan ancak yüksek kiralar nedeniyle geçim sıkıntısı yaşayan kamu görevlilerinin bu sayede İstanbul’da kalmalarının kolaylaştırılması amaçlanıyor.
Projenin kapsamı nedir ve kiralar nasıl belirlenecek?
Bu hamle, TOKİ’nin alışılagelmiş “ev sahibi yapma” modelinden farklı olarak “sosyal kiralık konut” modeline dayanıyor. Yapılacak olan konutlar, piyasa rayiç bedellerinin yaklaşık yüzde 50 altında bir bedelle kiralanacak. Örneğin, bir bölgede ortalama kiralar 20 bin TL seviyesindeyse, TOKİ’nin kiralık konutlarında bu rakamın 10 bin TL bandında tutulması planlanıyor.
İstanbul’un hangi ilçelerinde kiralık konutlar inşa edilecek?
Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç, projenin sadece çevre ilçelerle sınırlı kalmayacağını, merkezi lokasyonların da kapsama dahil edildiğini vurguladı. İstanbul’un her iki yakasında da ulaşım akslarına yakın, iş merkezlerine erişimi kolay bölgelerde arsa üretim çalışmaları devam ediyor. Bu bölgeler arasında özellikle gelişim potansiyeli yüksek ve hazine arazilerinin uygun olduğu noktalar önceliklendiriliyor.
Başvuru süreci ve takvim ne zaman netleşecek?
Milyonların merakla beklediği başvuru takvimi hakkında da önemli ipuçları paylaşıldı. Hazırlıkların son aşamaya geldiğini belirten uzmanlar, 2024 yılının son çeyreği veya 2025 yılının ilk aylarında resmi duyuruların yapılarak başvuruların alınmaya başlanabileceğini öngörüyor. Başvuruların e-Devlet üzerinden yapılması ve hak sahiplerinin noter huzurunda çekilecek kura yöntemi ile belirlenmesi bekleniyor.
Neden kiralık konut modeline geçiş yapıldı?
Türkiye’de konut sahipliği oranını artırmanın yanı sıra, arz eksikliği nedeniyle fahiş seviyelere ulaşan kira fiyatlarını baskılamak ana hedef olarak belirlendi. Devletin mülkiyetinde kalacak bu konutlar sayesinde, piyasadaki “fiyat spekülasyonu”nun önüne geçilmesi ve alt-orta gelir grubunun barınma hakkının güvence altına alınması hedefleniyor.
Başvuru yapmak isteyenler nasıl bir yol izlemeli?
Adayların şimdiden hazırlıklı olmaları önem arz ediyor. Başvuru şartları arasında; İstanbul’da belirli bir süre ikamet ediyor olmak, hane halkı gelirinin belirli bir sınırın altında kalması ve daha önce TOKİ’den konut satın almamış olmak gibi kriterlerin yer alması kuvvetle muhtemel. Şartlar netleştiğinde, gerekli belgelerin dijital ortamda sisteme yüklenmesi gerekecek.
Sonuç
– TOKİ İstanbul kiralık konut projesi, barınma krizine karşı kamu eliyle geliştirilen en kapsamlı çözüm önerilerinden biri olarak öne çıkıyor.
– Emekliler ve memurlar gibi sabit gelirliler için merkezi bölgelerde uygun fiyatlı yaşam alanı sunulması, şehrin demografik ve ekonomik yapısını korumaya yardımcı olacak.
– Piyasaya sürülecek bu binlerce konutun, genel kira ortalamalarını aşağı yönlü tetiklemesi bekleniyor.
Final düşüncesi olarak; projenin hayata geçmesiyle birlikte İstanbul’da kira artış hızının kesilmesi ve sosyal devlet ilkesinin konut piyasasında daha hissedilir hale gelmesi öngörülmektedir.
