Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen emsal kararla, geçmişte tarım ürünlerinden prim kesintisi yapılan ancak SGK tescili olmayan vatandaşlara, 8 Eylül 1999 öncesi sigorta başlangıcı tescili imkanı tanınarak EYT yolu açıldı. Bu karar sayesinde, elinde müstahsil makbuzu bulunan binlerce kişi yaş şartı aranmaksızın emeklilik hakkı elde edebilecek.
Yargıtay’dan EYT Bekleyenlere Müjdeli Haber
Türkiye’de milyonlarca vatandaşın gündeminde olan emeklilik sistemiyle ilgili Yargıtay’dan tarihi bir karar çıktı. Özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin dışında kalan sigortalılar için yeni bir umut kapısı aralandı. Eski SGK Başmüfettişi İsa Karakaş’ın da dikkat çektiği üzere, tarım ürünleri üzerinden yapılan ancak sisteme işlenmeyen prim kesintileri artık sigorta başlangıcı sayılacak.
Müstahsil Makbuzu Sigorta Başlangıcı Sayılacak mı?
Geçmiş yıllarda çiftçilerin sattığı ürün bedellerinden yapılan prim kesintilerinin SGK’ya aktarılmadığı durumlarda, vatandaşın mağduriyetine Yargıtay “dur” dedi.
Örnek olayda, 1994 yılında pamuk satışı yapan bir çiftçinin ürün bedelinden kesinti yapılmasına rağmen tescilinin yapılmadığı tespit edildi. Yargıtay, bu kesintinin kişinin sigortalı olma iradesini net bir şekilde ortaya koyduğuna ve bu tarihin başlangıç kabul edilmesi gerektiğine hükmetti.
Mahkeme Süreci: SGK’nın Sorumluluğu Vurgulandı
Dava sürecinde yerel mahkeme ile istinaf mahkemesi arasında yaşanan görüş ayrılığına Yargıtay Hukuk Genel Kurulu son noktayı koydu. Kurulun kararında şu kritik noktalar öne çıktı:
* Denetim Yükümlülüğü: Kesilen primlerin SGK hesaplarına aktarılıp aktarılmadığını takip etmek vatandaşın değil, kurumun ve işverenin sorumluluğundadır.
* Anayasal Hak: Sosyal güvenlik hakkı anayasal bir haktır ve sistemdeki işleyiş eksiklikleri vatandaşa yüklenemez.
* İrade Beyanı: Prim kesintisini kabul eden vatandaş, sosyal güvenlik sistemine dahil olma iradesini göstermiştir.
EYT Kapsamına Kimler Girebilecek?
Bu karar, özellikle 8 Eylül 1999 tarihinden önce tarımsal faaliyetlerde bulunan ancak SGK kaydı o tarihten sonra başlayan ya da hiç yapılmayan kişileri doğrudan ilgilendiriyor.
Kimler bu karardan yararlanabilir?
- 1999 öncesinde tarım ürünü (pamuk, buğday, pancar vb.) satışı yapanlar.
- Satış esnasında adına müstahsil makbuzu düzenlenenler.
- Makbuz üzerinde “Bağ-Kur primi” veya “tevkifat” adı altında kesinti görünenler.
Yüz Binlerce Kişi İçin Yeni Emeklilik Yolu
Hukukçulara göre bu emsal karar, daha önce EYT düzenlemesini “başlangıç tarihi” nedeniyle kaçıran binlerce tarım işçisi ve çiftçi için geri dönüş bileti niteliğinde. Emsal karar doğrultusunda açılacak davalarla, sigorta başlangıç tarihleri 1999 öncesine çekilebilecek ve böylece yaş şartına takılmadan emeklilik imkanı doğacak.
Bu gelişme, sosyal güvenlik sisteminde “vatandaşın iradesi” ilkesinin tescillenmesi açısından Türk hukuk tarihinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
