Çin’in başkenti Pekin’de düzenlenen Dünya İnsansı Robot Oyunları, insansı robotların fiziksel performansındaki hızlı gelişimi gözler önüne serdi. Bir robot 100 metreyi 9,39 saniyede koşarak Usain Bolt’un 9,58 saniyelik dünya rekorunun altına inerken, başka bir robotun 400 metrede 39,7 saniyelik dereceye ulaşması da dikkat çekti. Ancak organizasyondaki asıl hedef, robotların yalnızca hızlı koşup zıplayabilmesi değil, gerçek hayattaki karmaşık görevleri insan müdahalesi olmadan yerine getirebilmesi.
Robotlar 100 metrede insan rekorunu geride bıraktı
22 Ağustos’ta başlayan ve 26 Ağustos’a kadar devam edecek ikinci Dünya İnsansı Robot Oyunları’na 16 ülkeden 666 takım ve 2 bin 56 robot katılıyor. Pekin yönetiminin organizasyon öncesinde yayımladığı bilgilere göre bu yıl 51 etkinlik ve toplam 1.301 yarışma oturumu düzenleniyor.
100 metre elemelerinde Beijing Humanoid Robot Innovation Center tarafından geliştirilen Tiangong Ultra, 9,39 saniyelik dereceye ulaştı. Bu sonuç, Usain Bolt’un 2009 Dünya Atletizm Şampiyonası’nda Berlin’de kırdığı 9,58 saniyelik erkekler 100 metre dünya rekorunun altında kaldı. Aynı yarışta Honor tarafından geliştirilen Lightning de 9,47 saniyelik derecesiyle insan rekorunu geçti. Reuters’ın yarışlardan aktardığı sonuçlar, iki robotun da bitiş çizgisinden sonra durmakta zorlandığını ve kendilerini durdurmak için yerleştirilen kalın minderlere çarptığını ortaya koydu.
Bu nedenle ortaya çıkan sonuç, atletizm açısından doğrudan insan rekorlarının geçildiği anlamına gelse de robotların performansını insan atletlerin performansıyla birebir karşılaştırmak teknik açıdan doğru değil. Robotlar için yarış koşulları, hareket biçimleri ve güvenlik önlemleri farklı olduğu gibi, söz konusu dereceler de insansı robotların teknolojik kapasitesini ölçen gösteri yarışlarının sonuçları.
400 metrede de insan dünya rekorunun altında kaldılar
Hız yalnızca kısa mesafeyle sınırlı kalmadı. Aynı model ailesinden bir insansı robot 400 metreyi 39,7 saniyede tamamladı. Bu derece, Wayde van Niekerk’in 2016’dan bu yana geçerli olan 43,03 saniyelik insan dünya rekorunun altında. Reuters, 400 metredeki 39,7 saniyelik sonucu da doğruladı.
Organizasyonun diğer sonuçları da robotların fiziksel kabiliyetlerinde bir yıl içinde ciddi ilerleme olduğunu gösteriyor. Pekin yönetiminin verdiği bilgilere göre geçen yıl 26 etkinlikle düzenlenen oyunların kapsamı bu yıl 51 etkinliğe çıkarıldı. Katılımcı sayısı da 280 takımdan 666 takıma yükseldi. Resmî organizasyon bilgileri, yarışma oturumlarının da 487’den 1.301’e çıktığını gösteriyor.
Rekor hızın ardından robotların en büyük problemi ortaya çıktı
Robotların derece açısından insanları geride bırakmasına karşın yarış pistinde ortaya çıkan görüntüler teknolojinin henüz çözmesi gereken önemli bir problemi gösterdi: frenleme.
9,39 ve 9,47 saniyelik dereceleri elde eden robotlar bitiş çizgisini geçtikten sonra insan sprinterler gibi kontrollü biçimde yavaşlayamadı. Makineler, pistin birkaç metre ilerisine yerleştirilen koruyucu minderlere çarparak durabildi. Yarış alanındaki bu durum Reuters tarafından da görüntüler üzerinden aktarıldı.
Bu ayrıntı, insansı robotlarda yalnızca maksimum hızın artırılmasının yeterli olmadığını ortaya koyuyor. Gerçek kullanımda robotun hızlanması kadar yön değiştirmesi, kuvvet uygulaması, dengesini koruması ve gerektiğinde güvenli biçimde durabilmesi gerekiyor.
51 etkinliğin 21’i gerçek hayat senaryolarına ayrıldı
Organizasyonun dikkat çekici tarafı yalnızca atletizm yarışları değil. Bu yılki 51 etkinliğin 30’u sportif mücadelelerden, 21’i ise gerçek yaşam senaryolarını taklit eden görevlerden oluşuyor. Reuters’ın aktardığı organizasyon kurallarına göre etkinliklerin yüzde 40’ından fazlasında robotların tamamen otonom çalışması gerekiyor.
Pekin yönetiminin organizasyon öncesindeki açıklamasında da bu yılki senaryo yarışmalarının önemli ölçüde değiştirildiği belirtildi. Robotların yalnızca özel olarak hazırlanmış parkurlarda değil, fabrika, otel ve örnek evler gibi gerçek dünyaya daha yakın ortamlarda uzun süreli görevleri tamamlaması hedefleniyor. Bu kapsamda ev işleri, yangınla mücadele ve perakende hizmetleri gibi görevler de programa dahil edildi. Pekin Yatırım Teşvik Hizmet Merkezi’nin duyurusunda, amaç robotları gösteri amaçlı makineler olmaktan çıkarıp gerçek işlerde kullanılabilecek sistemlere dönüştürmek olarak açıklandı.
Bir kabloyu takmak, 100 metre koşmaktan daha zor olabilir
Robotların gerçek dünyadaki yeterliliğini belirleyecek görevler ilk bakışta çok daha sıradan görünüyor. Bir kablonun yanlış açıyla yerleştirilmesi, ulaşılması zor bir nesnenin alınması, hareket halindeki bir paketin kavranması veya robotun dengesini kaybettikten sonra yeniden toparlanması gibi durumlar yarış pistindeki koşudan çok daha karmaşık kontrol gerektiriyor.
Reuters’ın aktardığı görevler, bu aşamada robotların nesneyi doğru tanımasını, elini ve gövdesini hassas biçimde konumlandırmasını, kontrollü kuvvet uygulamasını ve hata yaptığında insan müdahalesi olmadan toparlanmasını test ediyor.
Bu nedenle oyunların sanayi açısından en önemli bölümü 100 metre yarışı değil; elektrikli araç şarjı, restoran hizmetleri, acil durum müdahalesi, endüstriyel montaj, malzeme taşıma ve hassas el becerisi gerektiren görevler olarak öne çıkıyor.
Robotların geleceğini rekorlar değil, iş başındaki performans belirleyecek
Lumos Robotics CEO’su Yu Chao da yarışların robot donanımının geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini, ancak teknolojinin uzun vadeli değerinin gerçek dünyadaki sorunları çözebilmesine bağlı olduğunu belirtti. Reuters’a yaptığı değerlendirmede yalnızca koşma ve zıplamanın verimlilik artışı sağlamayacağına dikkat çekti.
Bu yaklaşım, Pekin’deki organizasyonun neden yalnızca bir robot olimpiyatı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini de gösteriyor. Yarışlarda ortaya çıkan 9,39 saniyelik 100 metre derecesi insansı robotların hareket kabiliyetindeki sıçramayı gösterirken, fabrikada yanlış açıdaki bir kabloyu doğru biçimde bağlamak veya hareketli bir paketi güvenilir şekilde kavramak, teknolojinin ekonomik değer üretmeye ne kadar yaklaştığını gösterecek.
Organizasyon kapsamında ayrıca ağırlık kaldırma, halat çekme, Tai Chi ve geleneksel Çin oyunu pitch-pot gibi etkinlikler düzenleniyor. Pekin merkezli Galbot ise tamamen otonom insansı robotların tekler ve çiftler halinde mücadele edeceği tenis karşılaşmaları planlıyor. Robotların topu takip etmesi, servis atması ve gelen toplara karşılık vermesi bekleniyor. Reuters’ın aktardığı bu program, insansı robotların yalnızca önceden belirlenmiş hareketleri tekrarlamaktan ziyade çevresel değişkenlere tepki verebilme kapasitesinin de sınandığını gösteriyor.
Kaynaklar
Reuters – World Humanoid Robot Games ve robotların gerçek dünya görevleri
Pekin Belediyesi – 2. Dünya İnsansı Robot Oyunları
Pekin Yatırım Teşvik Hizmet Merkezi – Organizasyon ve gerçek dünya senaryoları
