Eğitim dünyasında uzun süredir beklenen ve binlerce öğrenciyi yakından ilgilendiren “Öğrenci Affı” düzenlemesi nihayet somutlaşıyor. 29 Haziran 2026 haftasında TBMM Başkanlığına sunulması beklenen bu tarihi hamle, sadece bir yasal düzenleme değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal sebeplerle eğitiminden kopan binlerce gencin Türkiye genelindeki tüm üniversitelerde sıralarına geri dönmesi için son bir şans niteliği taşıyor. 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren ilişiği kesilenlerin yararlanabileceği bu teklif, eğitimde fırsat eşitliğini yeniden tesis etmeyi amaçlıyor.
Eğitim hayatı yarıda kalan binlerce genç için umut kapısı aralanıyor. Meclis gündemine taşınan yeni kanun teklifi, yükseköğretim kurumlarından çeşitli nedenlerle ilişiği kesilen öğrencilere geri dönüş yolunu açıyor. A Haber Parlamento Muhabiri İlter Yeşiltaş tarafından aktarılan bilgilere göre, hazırlanan taslak metin üzerinde son rötuşlar yapıldı ve teklifin Cuma gününe kadar yasalaşma sürecinin başlatılması öngörülüyor.
Öğrenci Affı Nedir ve Kimleri Kapsıyor?
Öğrenci affı, üniversite eğitimi sırasında akademik başarısızlık, devamsızlık veya maddi imkansızlıklar gibi nedenlerle kaydı silinen öğrencilere verilen tek seferlik bir eğitime dönüş hakkıdır. Bu düzenleme, geniş bir öğrenci kitlesini kucaklamayı hedefliyor.
- Ön Lisans ve Lisans Öğrencileri: İki yıllık ve dört yıllık bölümlerde okurken ilişiği kesilenler.
- Lisansüstü Adayları: Yüksek lisans ve doktora aşamasında tez veya ders döneminde kaydı silinenler.
- Kayıt Hakkı Kazanıp Kaydolmayanlar: Üniversite sınavını kazanmış ancak belirli sebeplerle süresinde kayıt yaptıramamış adaylar.
- Lisans Tamamlama: Eğitimini üst kademeye taşımak isterken süreci yarım kalanlar.
Lisansüstü Öğrenciler de Düzenlemeden Yararlanacak mı?
Evet, bu düzenlemenin en dikkat çekici yanlarından biri sadece lisans değil, aynı zamanda yüksek lisans ve doktora öğrencilerini de kapsamasıdır. Akademik kariyerine ara vermek zorunda kalan araştırmacılar, yasanın yürürlüğe girmesiyle birlikte tez çalışmalarına veya derslerine kaldıkları yerden devam edebilecekler.
Öğrenci Affı Başvuruları Ne Zaman ve Nereye Yapılacak?
Düzenlemenin yasalaşmasının ardından sürecin oldukça hızlı ilerlemesi bekleniyor. Kanun teklifinin Temmuz ayı içerisinde Meclis’ten geçerek Resmi Gazete’de yayımlanması planlanıyor. Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren hak sahiplerine tam 4 ay başvuru süresi tanınacak.
Başvurular, öğrencinin ilişiğinin kesildiği veya kayıt hakkı kazandığı ilgili üniversitenin öğrenci işleri daire başkanlığına şahsen veya online sistemler üzerinden yapılacak. Kabul edilen öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılı itibarıyla (Eylül 2026) ders başı yapabilecekler.
Hangi Durumlar ve Suçlar Af Kapsamı Dışında Tutuluyor?
Eğitim hakkı geri verilirken, kamu vicdanını yaralamamak adına belirli sınırlar çizilmiş durumda. Kanun teklifinde bazı suçlardan hüküm giyenlerin veya belirli gruplarla bağı tespit edilenlerin aftan yararlanamayacağı açıkça belirtiliyor. Bu istisnalar şunlardır:
- Terör suçlarından hüküm giyenler veya terör örgütleriyle iltisaklı olanlar.
- Kasten öldürme, işkence ve cinsel saldırı suçları.
- Çocuk istismarı ve uyuşturucu madde imalatı/ticareti suçlarından ceza alanlar.
- Sahte belge kullanarak üniversiteye kayıt yaptırdığı tespit edilenler.
Bu gruplar dışında kalan ve sadece akademik veya idari nedenlerle okuldan uzaklaşan herkes bu haktan faydalanabilecek.
Neden Şimdi Yeni Bir Öğrenci Affı Getiriliyor?
Hükümetin ve eğitim paydaşlarının bu adımı atmasındaki temel neden, küresel pandemi sonrası değişen ekonomik koşullar ve öğrencilerin yaşadığı bireysel mağduriyetleri en aza indirmektir. Eğitimde devamlılık ilkesi gereği, beşeri sermayenin korunması ve gençlerin iş gücüne kalifiye bir şekilde katılması hedeflenmektedir. Meclis kulislerinde konuşulan bilgilere göre, bu düzenleme ile yaklaşık 100 binden fazla öğrencinin sisteme geri dönmesi bekleniyor.
Nasıl Bir Yol İzlenmeli? Sıkça Sorulan Sorular
Öğrenci affı hakkında en çok merak edilen noktaları sizler için derledik:
- Eski üniversitemden başka bir yere geçebilir miyim? Kural olarak başvuru ilişiğin kesildiği kuruma yapılır; ancak yatay geçiş şartları saklıdır.
- Geçmiş borçlar silinecek mi? Af yasası eğitim hakkını geri verir, ancak geçmişe dönük katkı payı/öğrenim ücreti borçlarının yapılandırılması ayrı bir mevzuattır.
- 2022 öncesi ilişiği kesilenler ne olacak? Mevcut taslak 1 Temmuz 2022 sonrasını kapsıyor, ancak Meclis görüşmelerinde bu tarihin esnetilmesi ihtimali de tartışılıyor.
Eğitimde Yeni Bir Sayfa
Üniversite öğrenci affı, 2026 yılının en önemli eğitim reformlarından biri olmaya aday. A Haber muhabiri İlter Yeşiltaş’ın aktardığı detaylar ışığında, bu hafta TBMM’de başlayacak olan görüşmeler Türkiye’nin eğitim geleceği için kritik bir dönemeçtir. Bu düzenleme sadece öğrencilere değil, aynı zamanda diplomaya giden yolda engel yaşayan ailelere de nefes aldıracaktır.
Özetle; 4 aylık başvuru süresini kaçırmamak ve gerekli belgeleri hazırlamak büyük önem arz ediyor. Eylül 2026’da kampüslere dönecek olan öğrenciler için bu af, yarım kalan hayalleri tamamlamak adına sunulmuş altın bir fırsattır. Meclis sürecini ve Resmi Gazete duyurularını yakından takip etmek, hak kaybı yaşamamak adına kritiktir.
