Amerika Birleşik Devletleri’nin New Jersey eyaletindeki bir konutun çatısını delip yatak odasına kadar ulaşan gök taşı, bilim dünyasında büyük bir heyecan yarattı. Hillsborough meteoriti olarak adlandırılan bu uzay kayası üzerinde gerçekleştirilen derinlemesine araştırmalar, Dünya’daki yaşam formlarında hiç bulunmayan ya da son derece nadir rastlanan yüzlerce amino asidin varlığını ortaya koydu.
Hillsborough Meteoritinin Dünya’ya Ulaşma Hikayesi
Söz konusu uzay taşı, 16 Temmuz 2024 tarihinde New York ve New Jersey semalarında gün ortasında gözlemlenen büyük bir ateş topunun ardından yeryüzüne ulaştı. Atmosfere girdiğinde saatte 51 bin 500 kilometre hızla ilerleyen yaklaşık 1,35 kilogramlık bu cisim, büyük bir gürültüyle parçalandı. Meydana gelen patlama dalgası New York’tan Pennsylvania eyaletine kadar uzanan geniş bir alanda hissedildi.
Bilinçli Ev Sahipleri Sayesinde Kirlenme Önlendi
Gök taşının parçalanma süreci Newark Havalimanı radarlarıyla izlenirken, ana parçalardan biri Hillsborough’da yer alan bir evin çatısından girerek yatak odası tavanını deldi. Şans eseri olayda kimse yaralanmadı. Ev sakinleri, uzaydan gelen bu siyah parçacıkları çıplak elle ellemek yerine eldiven ve alüminyum folyo kullanarak topladı. Cam kavanozlara yerleştirilen bu örnekler, Dünya kaynaklı biyolojik kirlenmeye, yani kontaminasyona maruz kalmadan bilim insanlarına ulaştırıldı.
Yüzlerce Egzotik Amino Asit Tespit Edildi
Laboratuvarda yürütülen hassas analizler, bu gök taşının Güneş Sistemi’nin ilk evrelerinden kalma organik maddeleri içeren CM tipi karbonlu kondrit sınıfından olduğunu belgeledi. İncelemelerde gök taşının bünyesinde yüzlerce farklı amino asit türü saptandı. Yeryüzündeki canlılığın protein sentezinde yalnızca 22 amino asitten faydalandığı bilinirken, evrensel kimyada bu sayı 500’ün üzerine çıkıyor.
NASA bünyesindeki Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde görev yapan astrobiyolog Danny Glavin, Hillsborough’daki bu amino asit çeşitliliğinin önemine dikkat çekti. Glavin, bu zenginliğin NASA’nın OSIRIS-REx (Bennu) ve Japonya’nın Hayabusa2 (Ryugu) misyonlarıyla doğrudan uzaydan toplanan örneklerden bile daha yüksek düzeyde olduğunu ifade etti.
Ana Asteroitte Sıvı Su İzlerine Rastlandı
Araştırmanın diğer çarpıcı bir yönü ise gök taşı içerisindeki mikroskobik tuz parçacıklarının keşfedilmesi oldu. Araştırmacılara göre bu tuzlar, meteorun koptuğu ana asteroit üzerinde bir dönem sıvı suyun bulunduğunu ve suyun buharlaşmasıyla geride yoğun çözeltiler bıraktığını kanıtlıyor. Bilim insanları, egzotik amino asitlerin de uzay boşluğundaki serbest ortamlarda değil, bu tuzlu suyun tetiklediği kimyasal reaksiyonlar sayesinde sentezlendiğini düşünüyor.
Hillsborough meteoriti, CM1 ve CM2 sınıfları arasındaki geçişi temsil eden CM1/2 grubunda, düşüş anı kaydedilerek incelenen dünya üzerindeki sadece ikinci ve en iyi korunmuş örnek oldu. Çalışmanın başyazarı Peter Jenniskens, ilk defa bir CM tipi meteoritte, ana asteroitin derin katmanlarını koruyan kayaç yapılarına ulaşıldığını aktardı.
Erken Dünya dönemine organik maddeleri taşıyan bu önemli mekanizmaya ışık tutan gök taşının parçaları, gelecekteki bilimsel araştırmalar adına New York’taki Amerikan Doğa Tarihi Müzesi bünyesinde korumaya alınacak.
